X
تبلیغات
معماری

معماری

مقالات و مطالب معماری

مسجد جامع فهرج یزد
 مسجد فهرج

تنها مسجد بجای مانده ازقرن اول هجری در ایران ،مسجد جامع فهرج میباشد.آنگونه که ازمنابع تاریخی برمی آید ،این مسجد پس ازفتح یزد بدست سپاهیان اسلام بنا گردیده ،اما کتیبه ای که این مدعا را تایید کرده باشد،در دسترس نیست .نقشه این مسجد و قرارگرفتن محراب آن در محور عرضی و تزیینات بکار رفته در آن،حاکی از آن است این بنا در صدر اسلام بنا گردیده است .دربناهای تاریخی سده های نخستین اسلامی بهره گیری ازسبک معماری ساسانی در سطح وسیعی مشهود است.
در كتب فرهنگ و لغت نامه ها، در برابر نام «فهرج»، نوشته شده كه این نام صورت معرب «بهره» است فهرج در بخش سریزد واقع شده و در واقع دروازه ناحیه یزد است.
مسجد فهرج در روستای فهرج در دوازده کیلومتری شرق جاده یزد - کرمان واقع شده است. جغرافی نویسانی مانند استخری، ابن حوقل، یاقوت و ابوالفداء از فهرج و مسجد آن یاد کرده اند
 فهرج یزد روستایی که مسجد 1400 ساله فهرج را در خود جای داده است
 قدمت مسجد بیش از 14 قرن و به پیش از ورود اسلام بازمی گردد در زمان سعید بن عثمان توسط شخصی به نام برگیره  با الهام گرفتن از مسجد مدینه سال 45 ه ساخته شده است .با مشاهده نما سازی قبل از اسلام که در اثر خراب شدن دیوار نزدیک آن حاصل گردید ، وجود بنایی قدیمی تر در محل مسجد در قسمتی از ان آشکار شد .

برخی منابع این بنا را متعلق به قرن سوم ه دوره عباسیان می دانند.

مسجد جامع فهرج اولين بار توسط زنده ياد استاد محمدكريم پيرنيا در سال ١٣۴٩ به جامعه علمي ايران معرفي شد .
ویژگی معماری:
 ساختمان مسجد جامع فهرج تماماً از خشت و گل است که به لحاظ ساختمانی نیز جزء نوادر معماری گلین ۞ محسوب می شود

 طرح اصلی مسجد، بسیار ساده است
اثری دست نخورده از معماری باشکوه ساسانی
نمایی  از سیمگل (گل رس، ريگ روان و خاك گل)، دارد
طرح آن تقلیدی از مساجد دوره پیامبر
 گچبری های درهم از زیر كاهگل،داخل مسجد خونمایی می كند
 طاق ها ی آن ناوی و آهنگ (كوره پوش) است
 قوس ها، همه ناری (بیضی) است و ستونها 4 گوش و حجیم اند   
 محراب اصلی آن الحاقی و تازه ساز 
بنا از آجرهای خشتی به ابعاد متوسط32   x 32 و با ضخامت ۵ سانتیمتربا ملات گل ساخته شده است .

تزیینات آن کم و در دیواره شرقی مسجد است .

مناره در قرون چهارم و پنجم به آن الحاق شده خوب به مسجد نچسبیده است. 

فاقد ایوان  ، محراب ،گنبد، کتیبه و خوشنویسی است  .

 معماری مسجد، بجز طرح اصلی كه چیز تازه ای است، كاملاً ساسانی است همه، به سبك معماری پیش از اسلام ایران است

عناصر متشکله مسجد
پوشش سقف از طاق آهنگ، صحن ، دو اطاق در قسمت غربی مسجد ، 5 فرش انداز ، دیوار قبله ، منار الحاقی قرن 4 ، 4 صفه ، نقش درهای ساسانی با گچ بر روی دیوار شرقی آن تعبیه شده است . شبستان تابستانی در  مسجد جامع فهرج فقط پنج دهانه در دو دهانه است ، 2 راهرو دارد ، دارای 2 ورودی که یکی از آنها همزمان با ساخت مناره ساخته شده است .
در و پنجره الحاقی است.

شبستان دربرگيرنده دو رديف ستون چهارتايي است كه صحن مركزي را با يازده دهانه طاق از جهات مختلف ـ سه دهانه در سمت جنوب، چهار دهانه در شمال و 2 دهانه در جهات شرق و غرب ـ محدود مي كند. دهانه مركزي سمت قبله، اندكي پهن تر از دهانه هاي ديگر است نبود تقارن در تعداد دهانه هاي سمت شمال و جنوب صحن، پديده اي غيرمعمول است كه در اين بنا دیده می شود. حياط و صحن كوچك مسجد از جنوب به سه دهانه شبستان و از شرق و غرب هر يك به دو  دهانه ايوان محدود مي شود شبستان مسجدواجد ستونهای مستطیل شکلی است

از جالب ترين ويژگي هاي اين مسجد مي توان به نقش درهاي مجلل ساساني اشاره كرد كه با استفاده از گچ، بر ديوار شرقي بنا نقش بسته است در بعضی از قسمتها به جای در شکل در را روی دیوار رنگ کرده اند ،

ارتفاع شبستان به عنوان مهمترین بخش مسجد از سایر بخش های آن بیشتر است. از طرفی حیاط مسجد کاملا مربع نیست . بخش شمالی اندکی از بخش جنوبی پهنتر میباشد، بنابراین به منظور پوشش این قسمت عریضتر که باید در طراحی ارتفاعش کمتر از شبستان نیز باشد، احداث چهار دهانه رواق ضروری بوده است. در سمت شمال غربی بنا، مناره استوانه ای شکل به همراه تعدادی اطاق در کنار آن مشاهده میشوند .این مناره که از آجرهای خشتی ساخته شده دارای پلکانی مارپیچ و ورودی آن به داخل رواق باز میشود. به نظر می رسد که این مناره، مناره ای مستقل نبوده و بعدها قرن 4 به مسجد اضافه گردیده است . راه پلکان بام داخل مسجد از مناره به بام و به بالای مناره منتهی میشود سوراخ های جهت ورود نور در مناره تعبیه شده است

صحن مسجد جامع فهرج مسجد كهن فهرج

 شبستان مسجد كهن فهرج منار مسجد جمعه فهرج

پلان مسجد جامع فهرج

مناره مسجد جامع فهرج

مسجد جامع فهرج؛ قدیمی ترین مسجد ایران+ تصاویر

[ جمعه بیست و دوم فروردین 1393 ] [ 21:29 ] [ زهرا ] [ ]
سقف کوبیاکس
یکی از مصالح نوین که چندین وقت است توسط شرکت های ایرانی از بازار سوئیس وارد ایران شده است کوبیاکس می باشدکه در انعطاف پذیری در معماری بسیار موثر است. فناوری کوبیاکس با فراهم سازی امکان اجرای یک دال بتنی یکپارچه در دهانه های بزرگ تا دهانه هایی تا ۱۸ متر بدون استفاده از تیر ؛ به طور کلی موجب صرفه جویی در مصالح و کاهش هزینه های ساخت و وزن سازه می گردد.در سیستم Cobiax اعضای دال سقف شامل بتن، آرماتور، توپی های توخالی پلاستیکی، و قفسه مسلح می باشد. توپی های توخالی در هسته مرکزی قفسه مسلح قرار گرفته و یک قفسه مدولار مسلح ایجاد می کند. این کیج مسلح مابین ۲ لایه آرماتور زیرین و رویین دال قرار گرفته و با حذف بتن غیرباربر از درون دال موجب سبک سازی آن می شود. در این سازه سیستم مقاوم در برابر نیروهای جانبی سازه شامل ترکیب دال و ستون (تقریباً قاب ساده) و دیوار برشی بتنی با شکل پذیری متوسط می باشد.
دلایل انتخاب و ورود سقف کوبیاکس به کشور
صنعتی سازی
عدم نیاز به سرمایه گذاری زیاد برای احداث کارخانجات مواد اولیه
عدم نیاز به نیروی کار خیلی متخصص و امکان استفاده از نیروهای موجود
امکان احداث کارخانجات تولیدی در اقصی نقاط کشور
عدم وابستگی به خارج از کشور
سازگاری با مباحث و مقررات ملی ساختمانی کشور
اقتصادی بودن تکنولوژی و امکان رقابت با سیستم های رایج
انعطاف پذیری سیستم در ارتباط با مسآله معماری و سازه ای
تکنولوژی دوستدار محیط زیست

اساس طراحی تکنولوژی کوبیاکس مبنی است بر سقف سازه ای با ویژگی «سقف دال ۲ طرفه» مشابه سقف های بتنی دال ۲ طرفه مرسوم با این تفاوت که هسته بتن مرکزی در محل هایی که کاربرد سازه ای ندارد با گوی های توخالی جایگزین می گردد. (جنس این گوی ها پلی اتیلن بازیافت یا پلی پروپیلن می باشد)
بدین صورت که این گوی ها در حدفاصل مش های میلگردی بالا و پایین قرار می گیرند. با توجه به اینکه در دال های بتنی ۲ طرفه مشکل تحمل نیروی برشی وجود ندارد، مشکل طراحی این نوع سقف بر مبنای حذف قسمتی از بتن میانی و ایفای عملکرد دال ۲ طرفه می باشد.
در فنآوری کوبیاکس با حذف بار مرده غیرسازه ای خاصیت باربری ۲ محوره همچنان حفظ می گردد. همچنین با شکل گیری غشای بتنی مستحکم در قسمت فوقانی و تحتانی دال به همراه شکل گیری شبکه تیرچه های داخلی در ۲ امتداد در اثر قراردهی گوی ها در سرتا سر فضای میانی دال بتنی می توان باربری مناسبی را برای این دال متصور شد.
اجزای این سیستم عبارتند از:
مدول قفسه ای (گوی های پلاستیکی به همراه خرپای فولادی)
دال بتن آرمه
انواع گیج های ماژول کوبیاکس
گیج ماژولهای کوبیاکس در دو مدل با عناوین
Slim-Line
Eko-Line

انواع کیج ماژول :






مراحل اجرای در جای سیستم کوبیاکس
1- قالب بندی سقف
2- اجرای شبکه آرماتور پایینی
3- جایگذاری گوی های کوبیاکس
4- اجرای شبکه آرماتور بالایی
5- بتن ریزی و ویبره
6- بازکردن قالب

جدول برآورد کوبیاکس:

تعداد  طبقات

مصرف
  مصالح

وزن
  (kg/m2)

ضخامت
  (cm)

کاربری

دهانه
  (m)

۱۱

۹

۷

۵

۰،۴۵

۰،۴۲

۰،۳۸

۰،۳۵

بتن

۳۹۰

۲۰

مسکونی

۵

۴۵

۴۲

۳۸

۳۵

میلگرد

۰،۴۵

۰،۴۲

۰،۳۸

۰،۳۵

بتن

۳۹۰

۲۰

تجاری

۴۸

۴۵

۴۲

۳۸

میلگرد

۰،۴۸

۰،۴۵

۰،۴۲

۰،۳۸

بتن

۴۵۰

۲۴

مسکونی

۷

۴۸

۴۵

۴۲

۳۸

میلگرد

۰،۵

۰،۴۸

۰،۴۴

۰،۴

بتن

۵۰۰

۲۶

تجاری

۵۲

۴۸

۴۵

۴۲

میلگرد

۰،۵۲

۰،۴۸

۰،۴۵

۰،۴۲

بتن

۵۱۵

۲۸

مسکونی

۹

۵۲

۴۸

۴۵

۴۲

میلگرد

۰،۵۵

۰،۵

۰،۴۸

۰،۴۵

بتن

۵۶۵

۳۰

تجاری

۵۵

۵۰

۴۸

۴۵

میلگرد

۰،۵۵

۰،۵

۰،۴۸

۰،۴۵

بتن

۶۳۰

۳۳

مسکونی

۱۱

۵۵

۵۰

۴۸

۴۵

میلگرد

۰،۵۵

۰،۵

۰،۵۲

۰،۴۸

بتن

۷۲۰

۳۸

تجاری

۵۸

۵۳

۵۲

۴۸

میلگرد

 برآورد فوق بر اساس شرایط خاک نرمال تهیه گردیده و لذا بسته به شرایط خاک پروژه ممکن است مشخصات  فونداسیون و به تبع آن مقادیر کلی مصرفی مصالح تغییر یابد.

- این مبلغ بصورت عام اشاره شده و بدیهی است بنا به متراژ و موقعیت کار متغیر خواهد بود.

- با عنایت به آنکه بر اساس استانداردهای مقررات ملی ساختمان ایران می بایست دیوار برشی جهت کنترل  نیروی زلزله در ساختمان های گروه دال تخت تعبیه گردد، لذا مقادیر مصالح فوق با فرض کفایت دیوار برشی و جانمائی مناسب آن در هر دو جهت طولی و عرضی
ساختمان برآورد گردیده است.

- جدول فوق با فرض ساختمان های روی سطح زمین تهیه گردیده و چنانچه در ساختمانی بدلیل حضور طبقات منفی نیاز به دیوار حایل بتنی باشد، هزینه آن می باست جداگانه محاسبه گردد.

- میزان میلگرد مصرفی بر مبنای کیلوگرم بر متر مربع زیربنا و بتن مصرفی متر مکعب بر متر مربع زیربنا می  باشد.

مزایای فنی سیستم کوبیاکس عبارتند از:

  • باربری ۲ محوره
  • بهینه سازی المان های عمودی مانند ستون ها و دیوارهای برشی (ستون های لاغرتر، کاهش ۴۰ درصدی حجمی و عددی ستون ها)
  • بهینه سازی دال و فونداسیون (کاهش بارهای وارد بر پی، دال های تا ۳۰ درصد سبک تر)
  • بهینه سازی المان های سخت کننده (کاهش بارهای افقی)
  • کاهش ارتفاع کلی سازه (بهینه سازی ارتفاع سقف)
  • کنترل خیز بهتر
  • مقاومت بهتر در برابر نیروهای زلزله (کاهش اثر آسیب های لرزه ای، کاهش ارتفاع و سبک شدن سازه)
  • حذف تمام تیرهای اصلی
مزایای معماری 
  • انعطاف پذیری در پلان معماری (کاهش عددی ستون ها)
  • قابلیت پذیرش کاربری های گوناگون
  • سهولت تغییر کاربری افقی و عمودی
  • امکان اجرای کنسول تا ۷ متر
  • امکان ایجاد بازشو در هر شکل و اندازه در سقف
  • افزایش فضای مفید (قابلیت اجرای دهانه تا ۱۸ متر بدون اجرای ستون)
مزایای اقتصادی 
  • کاهش مصرف بتن
  • کاهش المان های سازه ای
  • کاهش مصرف آرماتور
  • کاهش زمان ساخت
  • کاهش هزینه های اجرای تأسیسات (حذف تیرها و مشکلات ناشی از آویز تیرها)
  • کاهش ارتفاع کلی سازه به دلیل بهینه سازی ارتفاع سقف

 

[ سه شنبه نوزدهم فروردین 1393 ] [ 20:22 ] [ زهرا ] [ ]
نوروز مبارک
 

عکس, تصویر درباره دعای تحویل سال نو از اعمال عید نوروز

سایه حق
سلام عشق
سعادت روح
سلامت تن
سرمستی بهار
سکوت دعا
سرور جاودانه
این است
هفت سین آریایی
نوروز مبارک

 

 

[ دوشنبه بیست و ششم اسفند 1392 ] [ 13:7 ] [ زهرا ] [ ]